Projekt Państw Pamięci
- Adam Kłoszewski
- 14 cze
- 14 minut(y) czytania
Utworzenie nowych państw jest skuteczną metodą zdebanderyzowania Ukrainy.
Polacy jako naród historyczny i diaspora światowa mają prawo domagać się od Organizacji Narodów Zjednoczonych opracowania legalnego, pokojowego i międzynarodowo kontrolowanego mechanizmu utworzenia własnego centrum państwowego. Taki mechanizm powinien objąć narody i wspólnoty diasporalne, które posiadają trwałe, udokumentowane związki historyczne, kulturowe, religijne i rodzinne z określonym terytorium, a jednocześnie zostały rozproszone wskutek wojen, totalitaryzmów, przesunięć granic, ludobójstw, czystek etnicznych i decyzji wielkich mocarstw.
Dla Polaków takim obszarem pozostają dawne ziemie wschodnie II Rzeczypospolitej, znajdujące się obecnie w granicach Ukrainy. Dla społeczności żydowskiej, w szczególności aszkenazyjskiej, takim obszarem pozostaje szeroka przestrzeń Europy Środkowo-Wschodniej, dawnej Rzeczypospolitej, Galicji, Wołynia, Podola i dawnych ziem wielonarodowych, na których przez stulecia rozwijały się gminy żydowskie, język jidysz, religia, handel, druk, szkolnictwo, myśl rabiniczna i kultura aszkenazyjska.
Projekt utworzenia dwóch nowych państw: Rzeczypospolitej Polonii i Państwa Aszkenazyjskiego, jest projektem prawa, pamięci i bezpieczeństwa. Jest projektem samostanowienia, ochrony dziedzictwa, antytotalitarnym, antynazistowskim i antybanderowskim. Jego celem jest utworzenie takiego porządku prawnego, który trwale chroni pamięć ofiar, uniemożliwia gloryfikację zbrodni etnicznych, zabezpiecza prawa Polaków, Żydów i innych wspólnot historycznych oraz ustanawia skuteczny mechanizm zwalczania nazizmu - w tym banderyzmu, faszyzmu i wszelkich form totalitaryzmu wywodzących się z nich.
1. Prawo narodów do samostanowienia
Podstawą tej koncepcji jest Karta Narodów Zjednoczonych, ogłoszona w Polsce w Dzienniku Ustaw: Dz.U. 1947 nr 23 poz. 90. Art. 1 ust. 2 Karty Narodów Zjednoczonych wskazuje, że jednym z celów ONZ jest rozwijanie między narodami przyjaznych stosunków opartych na poszanowaniu zasady równouprawnienia i samostanowienia narodów oraz stosowanie innych odpowiednich środków dla umocnienia powszechnego pokoju.
Samostanowienie narodów jest zasadą prawa międzynarodowego. Nie jest hasłem publicystycznym. Nie jest wyłącznie postulatem politycznym. Jest częścią systemu prawnego, na którym opiera się Organizacja Narodów Zjednoczonych. Zostało potwierdzone również w Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych, ogłoszonym w Polsce w Dz.U. 1977 nr 38 poz. 167. Art. 1 ust. 1 tego Paktu stanowi:
„Wszystkie narody mają prawo do samostanowienia. Z mocy tego prawa swobodnie określają one swój status polityczny i swobodnie zapewniają swój rozwój gospodarczy, społeczny i kulturalny.”
Analogiczne brzmienie zawiera art. 1 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych, ogłoszonego w Polsce w Dz.U. 1977 nr 38 poz. 169. Polacy jako naród historyczny, posiadający własną państwowość, własną kulturę, własny język, własne dziedzictwo prawne i wielomilionową diasporę, są podmiotem prawa do samostanowienia. Polonia światowa nie jest wyłącznie zbiorem emigrantów. Jest częścią narodu polskiego rozproszonego po świecie.
2. Samostanowienie w granicach prawa
Ta sama Karta Narodów Zjednoczonych ustanawia także drugą zasadę: zakaz groźby i użycia siły. Art. 2 ust. 4 Karty Narodów Zjednoczonych stanowi, że wszyscy członkowie ONZ powstrzymają się w swych stosunkach międzynarodowych od groźby lub użycia siły przeciwko integralności terytorialnej albo niezawisłości politycznej któregokolwiek państwa. Projekt Rzeczypospolitej Polonii pozostaje zgodny z tym przepisem, ponieważ opiera się na prawie, procedurze, traktacie, zgodzie państwa terytorialnego, udziale mieszkańców, międzynarodowym nadzorze i zakazie przemocy. Samostanowienie jest prawem do określenia statusu politycznego w sposób zgodny z systemem prawa międzynarodowego. Nie jest podstawą do wojny, aneksji, wymuszania granic, działań zbrojnych, dywersyjnych, paramilitarnych albo wywiadowczych.
Rzeczpospolita Polonii i Państwo Aszkenazyjskie jako projekt prawny wymaga międzynarodowego mechanizmu, który łączy zasadę samostanowienia narodów z zasadą integralności terytorialnej państw. Taki mechanizm jest konieczny, ponieważ współczesny świat wielokrotnie stosował prawo do samostanowienia w sposób wybiórczy, zależny od interesów geopolitycznych mocarstw.
3. Legalna droga prowadzi przez procedurę międzynarodową
Realizacja projektu Rzeczypospolitej Polonii i Państwa Aszkenazyjskiego wymaga procedury międzynarodowej. Pierwszym elementem tej procedury jest memorandum skierowane do Organizacji Narodów Zjednoczonych. Memorandum powinno przedstawić prawo Polaków jako narodu historycznego i diasporalnego do własnego centrum państwowego oraz wskazać konieczność stworzenia uniwersalnego mechanizmu dla narodów rozproszonych.
Drugim elementem jest międzynarodowy raport o polskim dziedzictwie na dawnych ziemiach II Rzeczypospolitej. Raport powinien objąć cmentarze, kościoły, archiwa, szkoły, biblioteki, miejsca pamięci, dawne instytucje polskie, dorobek naukowy, dorobek prawny, dorobek religijny i materialne ślady polskiej obecności.
Trzecim elementem jest raport o dziedzictwie żydowskim, w szczególności aszkenazyjskim, na tych samych i sąsiednich obszarach Europy Wschodniej. Ten raport powinien objąć synagogi, cmentarze, dawne gminy żydowskie, drukarnie, szkoły, miejsca Zagłady, miejsca pamięci oraz dorobek kultury jidysz.
Czwartym elementem jest ustanowienie specjalnych regionów ochrony dziedzictwa, objętych międzynarodowymi gwarancjami.
Piątym elementem jest procedura traktatowa z udziałem społeczności międzynarodowej oraz przedstawicieli zainteresowanych wspólnot diasporalnych.
Szóstym elementem jest traktat międzynarodowy określający status terytorium, prawa mieszkańców, obywatelstwo, ochronę własności, zakaz dyskryminacji, bezpieczeństwo, dziedzictwo kulturowe, relacje z Polską oraz gwarancje międzynarodowe.
4. Konstytucja Ukrainy i prawo Ukrainy jako warunek legalności
Ukraina jest państwem członkowskim ONZ. Jej terytorium podlega ochronie prawa międzynarodowego i prawa konstytucyjnego. Art. 73 Konstytucji Ukrainy stanowi: Issues of altering the territory of Ukraine shall be resolved exclusively by the All-Ukrainian referendum. Oznacza to, że jakakolwiek zmiana terytorium Ukrainy wymaga referendum ogólnoukraińskiego. Legalna koncepcja Rzeczypospolitej Polonii uznaje ten wymóg za jeden z warunków procedury. Art. 157 Konstytucji Ukrainy zakazuje zmian konstytucyjnych zmierzających do likwidacji niepodległości Ukrainy albo naruszenia jej integralności terytorialnej. Z tego powodu projekt Rzeczypospolitej Polonii jest projektem międzynarodowego mechanizmu, który wymaga formalnego działania w ramach prawa. Legalna droga prowadzi przez ONZ, debatę międzynarodową, ustalenie standardu, zabezpieczenie praw mieszkańców i zawarcie porozumienia traktatowego.
5. Traktat polsko-ukraiński z 1992 r.
Polska i Ukraina zawarły Traktat o dobrym sąsiedztwie, przyjaznych stosunkach i współpracy, sporządzony w Warszawie 18 maja 1992 r., ogłoszony w Dz.U. 1993 nr 125 poz. 573. Art. 2 tego traktatu stanowi: „Strony uważają za nienaruszalną istniejącą i wytyczoną w terenie granicę między nimi i potwierdzają, że nie mają wobec siebie żadnych roszczeń terytorialnych oraz nie będą takich roszczeń wysuwać w przyszłości.” Projekt Rzeczypospolitej Polonii i Państwa Aszkenazyjskiego respektuje ten przepis. Nie jest roszczeniem żadnego państwa wobec Ukrainy. Nie jest projektem jakiejkolwiek aneksji. Nie jest projektem zmiany granicy polsko-ukraińskiej przez państwo polskie. Jest diasporalnym i prawnomiędzynarodowym postulatem stworzenia nowego mechanizmu ONZ dla narodów rozproszonych.
Traktat polsko-ukraiński zawiera m. in. podstawę prawną ochrony mniejszości polskiej. Art. 11 ust. 1 przewiduje prawo członków mniejszości polskiej na Ukrainie i ukraińskiej w Polsce do zachowania, wyrażania i rozwijania swojej tożsamości etnicznej, kulturowej, językowej i religijnej, bez dyskryminacji i w warunkach pełnej równości wobec prawa. Ochrona polskiego i aszkenazyjskiego dziedzictwa nie jest aktem wrogości wobec żadnego państwa. Jest wykonaniem standardu międzynarodowego.
6. Konstytucja RP i obowiązek przestrzegania prawa międzynarodowego
Projekt utworzenia dwóch nowych państw, tj. Rzeczypospolitej Polonii i Państwa Aszkenazyjskiego, opiera się na założeniu, że sprawa musi być postawiona prawnie, traktatowo i międzynarodowo. Koncepcja Rzeczypospolitej Polonii respektuje Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 9 Konstytucji RP
Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego.
Art. 34 ust. 2 Konstytucji RP
Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie.
Art. 87 ust. 1 Konstytucji RP
Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.
Art. 91 ust. 1 Konstytucji RP
Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy.
Oznacza to, że Polacy uczestniczący w projekcie państwa diasporalnego nie tracą automatycznie obywatelstwa polskiego. Obywatelstwo Rzeczypospolitej Polonii wymagałoby odrębnych przepisów, opartych na zasadzie dobrowolności, prawie powrotu, ochronie praw nabytych i zakazie przymusu.
7. Historyczne związki Polaków z dawnymi ziemiami II Rzeczypospolitej
Polacy mają realne, udokumentowane i wielowiekowe związki z dawnymi ziemiami wschodnimi II Rzeczypospolitej. Są to związki państwowe, kulturowe, rodzinne, religijne, prawne, majątkowe, edukacyjne i pamięciowe. Ziemie te były częścią historii Królestwa Polskiego, Wielkiego Księstwa Litewskiego, Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a następnie — w części — II Rzeczypospolitej.
Lwów był jednym z najważniejszych ośrodków polskiej nauki, kultury, prawa, prasy, administracji, wojska, szkolnictwa i życia akademickiego. Tarnopol, Stanisławów, Krzemieniec, Łuck, Drohobycz, Brzeżany, Złoczów, Stryj, Kołomyja, Sambor i wiele innych miejscowości stanowiły przestrzeń intensywnej obecności polskiej.
Na tych terenach funkcjonowały polskie szkoły, uniwersytety, biblioteki, redakcje, teatry, stowarzyszenia, parafie, cmentarze, sądy, samorządy, instytucje dobroczynne i organizacje społeczne. Istniały polskie majątki ziemskie, polskie wsie, polskie mieszczaństwo, polska inteligencja, polskie duchowieństwo i polskie środowiska patriotyczne.
Te związki stanowią podstawę do ochrony dziedzictwa, prawa pamięci, prawa do badań historycznych, prawa do ekshumacji, prawa do opieki nad miejscami pochówku i prawa do międzynarodowej debaty nad statusem wspólnoty diasporalnej.
Historia nie jest sama w sobie aktem prawnym przenoszącym suwerenność. Historia jest jednak podstawą legitymacji moralnej, kulturowej i politycznej. Polacy mają prawo domagać się, aby ich obecność na tych ziemiach nie była wymazywana, relatywizowana ani podporządkowywana narracjom nacjonalistycznym.
8. Historyczne związki Żydów aszkenazyjskich z Europą Wschodnią
Społeczność żydowska, w szczególności aszkenazyjska, ma głębokie związki z dawną Rzecząpospolitą i Europą Środkowo-Wschodnią. Przez stulecia ziemie polskie, litewskie, ruskie, ukraińskie i białoruskie były jednym z najważniejszych centrów życia żydowskiego na świecie. Rozwijały się tam gminy żydowskie, samorząd kahalny, druk hebrajski i jidyszowy, szkolnictwo religijne, myśl rabiniczna, handel, rzemiosło, kultura miejska, chasydyzm i język jidysz. Lwów, Brody, Tarnopol, Stanisławów, Drohobycz, Buczacz, Żółkiew, Łuck, Krzemieniec i liczne miasteczka dawnej Rzeczypospolitej były miejscami intensywnego życia żydowskiego. Synagogi, cmentarze, domy modlitwy, szkoły, drukarnie, warsztaty i instytucje społeczne stanowiły trwałą część lokalnej historii. Zagłada zniszczyła ogromną część tej obecności. Powojenne migracje ocalałych i późniejsze zaniedbania doprowadziły do dalszego osłabienia pamięci o tych miejscach.
Wątek pochodzenia Żydów aszkenazyjskich, w tym dyskusje o związkach z dawnym Kaganatem Chazarskim, należy traktować jako zagadnienie historyczne, a nie jako narzędzie politycznego definiowania współczesnej tożsamości żydowskiej. Dla prawa międzynarodowego decydujący jest fakt wielowiekowej obecności społeczności żydowskiej aszkenazyjskiej w Europie Środkowo-Wschodniej oraz jej rzeczywisty wkład w historię tych ziem. Społeczność żydowska ma prawo do ochrony miejsc pamięci, cmentarzy, synagog, archiwów, dorobku kultury jidysz i dziedzictwa religijnego. Ten wątek powinien znaleźć się w każdym międzynarodowym programie ochrony dziedzictwa dawnych ziem wielonarodowej Rzeczypospolitej.
9. Izrael jako precedens polityczny dla państwa diaspory
Najważniejszym historycznym przykładem państwa utworzonego jako centrum narodu rozproszonego jest Izrael. 29 listopada 1947 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję nr 181(II), znaną jako plan podziału Palestyny. Plan przewidywał utworzenie państwa żydowskiego i państwa arabskiego oraz specjalnego międzynarodowego reżimu dla Jerozolimy. Rezolucja 181(II) pokazała, że społeczność międzynarodowa zna mechanizm politycznego ustanowienia państwa jako centrum wspólnoty historycznej i diasporalnej. Ruch syjonistyczny nie obejmował wyłącznie Żydów mieszkających w Palestynie. Dotyczył narodu żydowskiego rozproszonego po świecie.
Izrael stał się państwem, które stworzyło centrum polityczne, prawne i symboliczne dla Żydów niezależnie od ich wcześniejszego miejsca zamieszkania. Ten przykład ma zasadnicze znaczenie dla współczesnej debaty o narodach diasporalnych. Różnica prawna polega na tym, że Palestyna w 1947 r. była terytorium mandatowym, a Ukraina jest współczesnym państwem członkowskim ONZ. Ta różnica nie unieważnia pytania o potrzebę nowego mechanizmu ONZ. Przeciwnie — pokazuje, że mechanizm taki musi być dziś dokładniejszy, bardziej praworządny i oparty na zgodzie wspólnoty międzynarodowej.
10. Rzeczpospolita Polonii jako państwo prawa
Rzeczpospolita Polonii powinna być państwem prawa, wolnościowym, antytotalitarnym i państwem otwartym dla Polaków całego świata - kulturowo polskim i prawnie obywatelskim. Jej konstytucyjne zasady powinny obejmować:
demokratyczny ustrój;
rządy prawa;
zakaz dyskryminacji;
prawo powrotu dla Polaków i osób polskiego pochodzenia;
ochronę praw wszystkich mieszkańców;
ochronę języka polskiego i dziedzictwa polskiego;
zakaz propagowania nazizmu - w tym banderyzmu, faszyzmu i innych totalitaryzmów wywodzących się z nich;
zakaz gloryfikacji zbrodni etnicznych;
obowiązek ochrony miejsc pamięci i pochówku;
obowiązek prowadzenia edukacji historycznej o zbrodniach XX wieku;
współpracę z ONZ, Radą Europy, OBWE i instytucjami ochrony praw człowieka.
11. Wschodnioeuropejskie Centrum Diaspory Żydowskiej
Równolegle należy ustanowić międzynarodowy mechanizm ochrony dziedzictwa żydowskiego i aszkenazyjskiego Europy Wschodniej. Jego właściwą nazwą może być Wschodnioeuropejskie Centrum Diaspory Żydowskiej albo Aszkenazyjskie Centrum Dziedzictwa Europy Wschodniej. Taki podmiot musi działać z udziałem przedstawicieli społeczności żydowskiej, instytucji religijnych, organizacji kulturalnych, badaczy historii i opiekunów miejsc pamięci. Jego zadaniem jest ochrona synagog, cmentarzy, archiwów, miejsc Zagłady, języka jidysz, dziedzictwa aszkenazyjskiego oraz pamięci o żydowskim życiu na terenach dawnej Rzeczypospolitej i Europy Wschodniej.
12. Zasada terytorialna: zachodnia strefa polska i wschodnia strefa dziedzictwa żydowskiego
Legalny projekt terytorialny powinien opierać się na zasadzie funkcjonalnej, historycznej i demograficznej. Obszary dawnych ziem II Rzeczypospolitej położone bliżej obecnej granicy Rzeczypospolitej Polskiej stanowią naturalny przedmiot debaty o Rzeczypospolitej Polonii jako państwie diaspory polskiej albo specjalnym regionie samostanowienia polskiej wspólnoty światowej. Obszary położone dalej na wschód, bliżej Kijowa, związane z dawną wielonarodową przestrzenią Rzeczypospolitej, z obecnością polską, żydowską, ruską, aszkenazyjską, stanowią naturalny przedmiot debaty o odrębnym centrum dziedzictwa żydowskiego i aszkenazyjskiego.
Podział funkcjonalny jest elementem przyszłej procedury międzynarodowej. Jego skuteczność wymaga zgody Ukrainy, udziału mieszkańców, referendum ogólnoukraińskiego, traktatu i międzynarodowych gwarancji.
13. Banderyzm jako zagrożenie dla pamięci, praw człowieka i bezpieczeństwa
Najważniejszym argumentem bezpieczeństwa jest konieczność trwałego zwalczenia banderyzmu, nazizmu, faszyzmu, gloryfikacji czystek etnicznych i relatywizowania zbrodni na ludności cywilnej. Banderyzm rozumiany jako kult przemocy nacjonalistycznej, gloryfikacja OUN-UPA, relatywizacja zbrodni wołyńskiej, usprawiedliwianie czystek etnicznych i odmowa pełnego upamiętnienia ofiar jest zagrożeniem dla pokoju w Europie Środkowo-Wschodniej.
Zwalczanie banderyzmu jest obowiązkiem pamięci, obowiązkiem bezpieczeństwa i obowiązkiem ochrony praw człowieka. Nie jest ono nienawiścią wobec narodu ukraińskiego. Naród ukraiński nie ponosi odpowiedzialności zbiorowej za ideologię, zbrodnie ani kult formacji nacjonalistycznych. Odpowiedzialność dotyczy ideologii, sprawców, propagandy i instytucjonalnej gloryfikacji przemocy.
Rzeczpospolita Polonii powinna być podmiotem, którego konstytucja jednoznacznie zakazuje banderyzmu, nazizmu, faszyzmu i innych totalitaryzmów wywodzących się z nich. Taki zakaz powinien obejmować propagandę, symbole, kult sprawców, nazwy ulic, pomniki, edukację publiczną i finansowanie organizacji gloryfikujących zbrodnie etniczne.
14. Grób Stepana Bandery jako centrum kultu politycznego
Jednym z koniecznych kroków w trwałym zwalczaniu banderyzmu jest prawne pozbawienie grobu Stepana Bandery funkcji materialnego centrum kultu politycznego. Grób Bandery w Monachium funkcjonuje nie tylko jako miejsce pochówku. W przestrzeni publicznej jest symbolem politycznym, punktem manifestacji ideologicznych i miejscem pielgrzymkowym dla środowisk odwołujących się do ukraińskiego nacjonalizmu integralnego. W takim zakresie sprawa grobu Bandery przestaje być wyłącznie kwestią cmentarną, a staje się sprawą bezpieczeństwa, pamięci publicznej, przeciwdziałania ekstremizmowi i ochrony ofiar zbrodni etnicznych.
W demokratycznym państwie prawa miejsce pochówku osoby-symbolu ekstremizmu nie powinno być przekształcane w sanktuarium ideologii przemocy. Po śmierci Osamy bin Ladena władze Stanów Zjednoczonych zastosowały zasadę niedopuszczenia do powstania publicznego grobu, który mógłby stać się miejscem kultu dla jego zwolenników. Ta sama zasada powinna zostać zastosowana wobec grobu Stepana Bandery: Europa nie powinna utrzymywać publicznego sanktuarium banderyzmu.
Zasada ta nie oznacza samowoli wobec zwłok, znieważenia grobu ani działań pozaprawnych. Oznacza uruchomienie procedury administracyjnej, prawnej i międzynarodowej, której celem jest neutralizacja grobu Bandery jako miejsca kultu politycznego.
Program prawny w tej sprawie powinien obejmować:
wystąpienie do władz Republiki Federalnej Niemiec, Bawarii i miasta Monachium o formalną ocenę, czy grób Bandery jest wykorzystywany jako miejsce publicznej gloryfikacji ekstremizmu politycznego;
zakaz organizowania przy grobie zgromadzeń, ceremonii i manifestacji gloryfikujących banderyzm, OUN-UPA, czystki etniczne albo przemoc narodowościową;
usunięcie z tego miejsca elementów, które przekształcają grób w ośrodek kultu politycznego;
ustanowienie neutralnej tablicy informacyjnej przedstawiającej pełny, krytyczny i historycznie rzetelny kontekst działalności Stepana Bandery, OUN i UPA;
rozważenie przez właściwe organy niemieckie legalnej procedury przeniesienia szczątków w miejsce neutralne, niepubliczne albo pozbawione funkcji pielgrzymkowej, jeżeli pozwalają na to przepisy prawa niemieckiego, decyzje administracyjne i prawa osób uprawnionych;
powiązanie tej procedury z międzynarodowym programem ochrony pamięci ofiar zbrodni etnicznych;
włączenie sprawy grobu Bandery do debaty ONZ o przeciwdziałaniu kultowi sprawców zbrodni i ekstremizmów narodowościowych.
Celem jest odebranie banderyzmowi miejsca kultu zbrodniarza i ochrona pamięci ofiar, a przede wszystkim zwalczanie ideologii gloryfikującej przemoc, czystki etniczne i nacjonalistyczny ekstremizm. Tak samo jak w przypadku Osamy bin Ladena niedopuszczono do stworzenia publicznego sanktuarium terroryzmu, tak samo w przypadku Stepana Bandery należy doprowadzić do tego, aby jego grób nie pełnił funkcji sanktuarium banderyzmu. To jest praktyczny warunek trwałego zwalczenia banderyzmu w Europie.
15. Podstawy prawne walki z totalitaryzmami
Polskie prawo zna mechanizmy zwalczania totalitaryzmów i nienawiści. Art. 256 § 1 Kodeksu karnego stanowi:
Kto publicznie propaguje nazistowski, komunistyczny, faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołuje do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Ten przepis pokazuje, że walka z totalitaryzmem i nienawiścią narodowościową jest kwestią prawną, a nie tylko polityczną. Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej zawiera regulacje odnoszące się do zbrodni ukraińskich nacjonalistów i członków ukraińskich formacji kolaborujących z Trzecią Rzeszą Niemiecką. Kategoria ta pozwala mówić o zbrodniach konkretnych formacji i ideologii, bez przypisywania odpowiedzialności całemu narodowi ukraińskiemu. Znaczenie mają również akty prawa międzynarodowego: Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, Międzynarodowa konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej oraz system praw człowieka ONZ.
Rzeczpospolita Polonii i Państwo Aszkenazyjskie powinny oprzeć swój porządek konstytucyjny na antytotalitaryzmie, antynazizmie, antybanderyzmie, ochronie ofiar i prawie do prawdy historycznej.
16. Gwarancja trwałego zwalczenia banderyzmu
Najpewniejszą gwarancją trwałego zwalczenia banderyzmu jest ustanowienie takiego ładu prawnego, w którym kult sprawców zbrodni etnicznych nie ma ochrony państwowej, finansowej, edukacyjnej ani symbolicznej. Rzeczpospolita Polonii, Państwo Aszkenazyjskie oraz międzynarodowy region ochrony dziedzictwa powinny realizować następujące zadania:
pełna inwentaryzacja miejsc zbrodni;
ekshumacje ofiar;
identyfikacja szczątków;
godne pochówki;
ochrona cmentarzy;
likwidacja kultu sprawców zbrodni etnicznych w przestrzeni publicznej;
zakaz finansowania organizacji gloryfikujących przemoc narodowościową;
edukacja o ludobójstwie, czystkach etnicznych i totalitaryzmach;
ochrona pamięci ofiar polskich, żydowskich, ukraińskich, ormiańskich, romskich i innych;
współpraca z instytucjami międzynarodowymi.
Takie państwa stają się gwarancją bezpieczeństwa, ponieważ opierają się na prawie, prawdzie historycznej, pluralizmie i zakazie totalitaryzmu. Bez trwałej instytucjonalnej likwidacji banderyzmu region pozostaje narażony na powrót ideologii przemocy. Bez pełnego upamiętnienia ofiar nie ma pojednania. Bez ekshumacji nie ma sprawiedliwości. Bez prawdy historycznej nie ma bezpieczeństwa.
17. Rada Bezpieczeństwa ONZ i pytanie o Federację Rosyjską
Federacja Rosyjska jest stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ. Zgodnie z art. 27 ust. 3 Karty Narodów Zjednoczonych decyzje Rady Bezpieczeństwa w sprawach innych niż proceduralne zapadają większością dziewięciu głosów, obejmującą zgodne głosy stałych członków Rady. Rosja powinna zostać postawiona przed jasnym pytaniem:
Czy Federacja Rosyjska poprze w ONZ pokojowy, prawny i międzynarodowo kontrolowany mechanizm samostanowienia narodów diasporalnych?
Czy Rosja poprze prawo Polaków do debaty o Rzeczypospolitej Polonii?
Czy Rosja poprze trwałą likwidację banderyzmu, nazizmu i gloryfikacji zbrodni etnicznych metodami prawa międzynarodowego?
Czy Rosja uzna, że samostanowienie nie może być narzędziem aneksji, wojny, okupacji i destabilizacji?
Poparcie Rosji może mieć wyłącznie charakter dyplomatyczny, prawny i publiczny. Każda pomoc siłowa, wywiadowcza, destabilizacyjna lub paramilitarna niszczy legalność projektu. Rzeczpospolita Polonii nie może być narzędziem żadnego mocarstwa. Nie może być projektem rosyjskim, polskim rządowym, izraelskim, amerykańskim ani niemieckim. Musi być projektem prawa międzynarodowego i samostanowienia narodu diasporalnego.
18. ONZ musi ustanowić uniwersalny standard
Organizacja Narodów Zjednoczonych powinna ustanowić uniwersalny standard dla narodów i wspólnot diasporalnych. Standard ten powinien odpowiadać na następujące pytania:
kiedy naród rozproszony ma prawo ubiegać się o centrum państwowe;
jakie znaczenie mają związki historyczne z terytorium;
jak chronić prawa obecnych mieszkańców;
jak odróżnić autentyczne samostanowienie od separatyzmu sterowanego z zewnątrz;
jak pogodzić samostanowienie z integralnością terytorialną państw;
jak zabezpieczyć prawa mniejszości;
jak przeciwdziałać totalitaryzmowi, nazizmowi, faszyzmowi i kultowi zbrodni;
jak prowadzić ekshumacje, ochronę cmentarzy i ochronę miejsc pamięci;
jak zapobiec wykorzystaniu diaspor przez mocarstwa;
jak doprowadzić do rozwiązania pokojowego, traktatowego i prawnie skutecznego.
Ten standard jest potrzebny, ponieważ dotychczasowe prawo międzynarodowe zbyt często działa wybiórczo. Jednym wspólnotom przyznaje się prawo do państwowości, innym odmawia się nawet prawa do debaty. Jedne przypadki uznaje się za samostanowienie, inne za separatyzm. Jedne traumy historyczne są chronione, inne spychane na margines.
19. Rzeczpospolita Polonii jako projekt bezpieczeństwa
Rzeczpospolita Polonii i Państwo Aszkenazyjskie to projekt bezpieczeństwa. Jego znaczenie nie polega wyłącznie na stworzeniu państw dla Polaków i Aszkenazyjczyków całego świata. Jego znaczenie polega także na stworzeniu przestrzeni, w której:
polskie dziedzictwo jest chronione;
żydowskie dziedzictwo jest chronione;
banderyzm zostaje prawnie wyeliminowany z przestrzeni publicznej;
nazizm zostaje prawnie wyeliminowany z przestrzeni publicznej;
faszyzm zostaje prawnie wyeliminowany z przestrzeni publicznej;
kult zbrodniarzy zostaje zastąpiony pamięcią ofiar;
edukacja historyczna opiera się na prawdzie;
bezpieczeństwo wynika z prawa, nie z propagandy.
Taki projekt nie dzieli narodów. Taki projekt odbiera przestrzeń ideologiom przemocy.
20. Obywatelstwo przyszłego państwa
Obywatelstwo Rzeczypospolitej Polonii powinno opierać się na prawie powrotu, dobrowolności i ochronie praw obecnych mieszkańców. Obywatelstwo powinno przysługiwać:
osobom narodowości polskiej;
osobom polskiego pochodzenia;
Polakom mieszkającym w Polsce;
Polakom mieszkającym poza Polską;
przedstawicielom Polonii;
członkom mniejszości polskiej na Ukrainie.
Państwo powinno być kulturowo polskie i prawnie obywatelskie. Oznacza to język polski jako centralny język państwowy, prawo powrotu dla Polaków, ochronę symboli polskich i jednoczesną pełnię praw obywatelskich dla osób innego pochodzenia.
21. Ustrój przyszłego państwa
Rzeczpospolita Polonii powinna być państwem demokratycznym, prawnym i antytotalitarnym. Jej ustrój powinien obejmować:
konstytucyjny zakaz totalitaryzmów;
niezależne sądownictwo;
wolność słowa;
ochronę własności;
pluralizm polityczny;
zakaz partii i organizacji gloryfikujących zbrodnie etniczne;
system edukacji oparty na prawdzie historycznej;
międzynarodowe gwarancje praw człowieka.
Państwo takie powinno być neutralne militarnie w pierwszym okresie istnienia i objęte gwarancjami międzynarodowymi. Jego bezpieczeństwo powinno opierać się na traktacie, prawie i nadzorze międzynarodowym, a nie na militaryzacji.
22. Program minimum dla ONZ
Program minimum, który powinien zostać przedstawiony ONZ, obejmuje:
powołanie raportu ONZ o narodach diasporalnych i ich prawie do centrum państwowego;
analizę przykładu Izraela jako modelu państwa dla narodu rozproszonego;
raport o polskim dziedzictwie na dawnych ziemiach II Rzeczypospolitej;
raport o dziedzictwie żydowskim i aszkenazyjskim Europy Wschodniej;
międzynarodowy program ochrony cmentarzy, kościołów, synagog, archiwów i miejsc pamięci;
mechanizm ekshumacji ofiar zbrodni etnicznych;
program przeciwdziałania banderyzmowi, nazizmowi, faszyzmowi i totalitaryzmom;
prawne pozbawienie grobu Stepana Bandery funkcji sanktuarium banderyzmu;
standard autonomii kulturowej dla wspólnot historycznych;
procedurę tworzenia specjalnych regionów ochrony dziedzictwa;
procedurę docelowego samostanowienia diasporalnego za zgodą państwa terytorialnego i mieszkańców.
23. Formuła prawna stanowiska
Polacy jako naród historyczny i diaspora światowa występują o stworzenie przez Organizację Narodów Zjednoczonych pokojowego, zgodnego z prawem międzynarodowym mechanizmu umożliwiającego narodom diasporalnym utworzenie własnego centrum państwowego. Mechanizm ten opiera się na Karcie Narodów Zjednoczonych, prawie narodów do samostanowienia, ochronie praw człowieka, zakazie użycia siły, poszanowaniu praw obecnych mieszkańców, zgodzie państwa terytorialnego, referendum ogólnopaństwowym tam, gdzie wymaga tego konstytucja, oraz traktacie międzynarodowym.
Rzeczpospolita Polonii stanowi projekt państwa diaspory polskiej, państwa prawa, państwa antytotalitarnego i państwa ochrony dziedzictwa. Jej celem jest zabezpieczenie praw Polaków całego świata, ochrona pamięci historycznej, zwalczenie banderyzmu i wszystkich ideologii gloryfikujących zbrodnie etniczne oraz ustanowienie trwałego pokoju w regionie.
24. Konkluzja
Polacy mają prawo do debaty o własnym państwie diasporalnym.
Polacy mają prawo do ochrony dziedzictwa dawnych ziem II Rzeczypospolitej.
Polacy mają prawo domagać się od ONZ uniwersalnego mechanizmu samostanowienia narodów rozproszonych.
Społeczność żydowska aszkenazyjska ma prawo do ochrony swojego dziedzictwa Europy Wschodniej.
Ofiary zbrodni etnicznych mają prawo do ekshumacji, imienia, grobu i pamięci.
Grób Stepana Bandery nie powinien pełnić funkcji publicznego sanktuarium banderyzmu.
Banderyzm, nazizm, faszyzm muszą zostać trwale wyeliminowane z przestrzeni publicznej, edukacyjnej i państwowej.
Rzeczpospolita Polonii jest projektem prawa, pamięci i bezpieczeństwa. Jej sens polega na połączeniu samostanowienia narodu polskiego z międzynarodową ochroną praw człowieka, ochroną dziedzictwa żydowskiego i trwałym antybanderyzmem.
Nie kult zbrodniarzy, lecz godność ofiar.
Nie przemilczenie historii, lecz prawda jako fundament bezpieczeństwa.
Poniżej projekt pisma do ONZ i Federacji Rosyjskiej za pośrednictwem Ambasady Rosyjskiej w Warszawie:
________________________________________________________
Jeżeli niniejszy artykuł podoba się Tobie, wspomóż moje działania poprzez wpłatę dowolnej kwoty na rachunek bankowy Fundacji Adama Kłoszewskiego:
PL 46 1140 2004 0000 3902 8210 9529
Komentarze